Strona Główna


zapomniałeś hasło?

Artykuły
Historia prawa
Prawo za granicą
Słowniki
Polecamy porady
O mediacji.

Czym jest mediacja?
  Mediacja to proces, w którym neutralna, trzecia osoba, pomaga stronom w sporze zidentyfikować problemy i znaleźć dla nich obopólnie satysfakcjonujące rozwiązania. Ważne jest, aby pamiętać, że to strony osiągają porozumienie. Mediator nie jest w stanie niczego im narzucić.
Mediacja pozwala uniknąć eskalacji konfliktu, zmniejsza koszty i przyspiesza osiągnięcie rozwiązań kwestii spornych. Ponadto prawodawcy ontaryjscy uznali, że zanim dojdzie do rozprawy sądowej, w wielu sytuacjach strony muszą skorzystać z mediacji i w niektórych rodzajach spraw mediacja stała się nieuniknionym etapem procesu sądowego.

Mediacja może pomóc w rozwiązaniu każdego rodzaju konfliktu, ale w niniejszym artykule skoncentruję się na mediacjach w konfliktach rodzinnych, wynikających przy okazji rozwodów, separacji i rozstań. Ten typ mediacji różni się od innych tym, że towarzyszą mu bardzo skomplikowane aspekty psychologiczne, konflikty łatwo ulegające eskalacji ze względu na brak umiejętności porozumienia się. W sytuacjach, gdy strony mają dzieci, minimalizowanie konfliktu staje się szczególnie ważne, gdyż dzieci zawsze cierpią z powodu nieporozumień między rodzicami. Ponadto, dla dobra dzieci, rozstające się strony powinny być zainteresowane utrzymywaniem poprawnych stosunków, gdyż będą pozostawały w kontakcie ze sobą i niejednokrotnie wspólnie podejmowały decyzje dotyczące swoich dzieci przez wiele lat po rozwodzie czy separacji.

Kim są mediatorzy?
  Z reguły mediacją zajmują się osoby posiadające przygotowanie prawne (prawie zawsze prawnicy, ale czasem paralegals) albo psychologiczne. Wielką zaletą mediatorów z przygotowaniem psychologicznym jest umiejętność łagodzenia konfliktów i łatwość rozpoznawania oczekiwań stron. Natomiast zaletą mediatorów-prawników jest dogłębna znajomość prawa i to, że są w stanie poinformować strony o tym, jaki może być wynik ich sporu, jeżeli sprawa trafi przed sędziego.
Z reguły prawnicy są mediatorami w kwestiach majątkowych i finansowych, a osoby posiadające przygotowanie psychologiczne zajmują się mediacją w kwestiach związanych z dziećmi (sprawowanie władzy rodzicielskiej, wizyty, zamieszkanie itp). Wprawdzie nie zdarza się to często, ale niektórzy mediatorzy, jak autorka niniejszego artykułu, mają przygotowanie zarówno prawne jak i psychologiczne, co daje możliwość kompleksowego podejścia do wszystkich kwestii spornych, powstałych w trakcie separacji. Rezultatem takiej sytuacji są często znaczne oszczędności czasowe i finansowe.

Jak wybrać mediatora?
  Warto wiedzieć, że w Ontario zawód mediatora nie jest prawnie regulowany. W związku z tym każdemu wolno nazwać się mediatorem, nawet osobom bez żadnego przygotowania teoretycznego i praktycznego. Mogą one jednak spowodować więcej szkody niż pożytku. Aby znaleźć wykwalifikowanego mediatora, najlepiej odwiedzić portal Ontario Association for Family Mediation ( www.oafm.on.ca) lub ADR Institute of Ontario ( www.adrontario.ca) i zobaczyć czy dana osoba jest na liście członków tych organizacji. Członkostwo gwarantuje niezbędne kwalifikacje i doświadczenie. Jeżeli wybrany mediator nie jest członkiem, OAFM lub ADRI, najlepiej poszukać kogoś innego.

Jak przebiega mediacja.
  Po znalezieniu właściwej osoby, obydwie zainteresowane strony powinny skontaktować się z wybranym mediatorem i wyrazić zgodę na uczestniczenie w procesie mediacji. Regułą jest, że mediator prosi strony o wypełnienie kwestionariusza dotyczącego historii ich związku oraz aktualnej sytuacji, szczególnie majątkowej. W większości przypadków przed rozpoczęciem sesji mediacyjnych mediator spotyka się z każdą ze stron oddzielnie. Pozwala mu to dowiedzieć się o tym, jakie kwestie będą dyskutowane w czasie sesji i daje stronom szanse na zadawanie pytań. Takie wstępne spotkanie trwa z reguły od jednej do półtorej godziny.

Każda ze stron przed przystąpieniem do sesji mediacyjnej podpisuje umowę (Agrement to Mediate), która definiuje warunki mediacji. Typowa umowa mediacyjna określa, kto będzie brał udział w sesjach i na jakich warunkach, stwierdza, że mediacja jest procesem dobrowolnym i w każdej chwili może ulec zakończeniu przez każdą ze stron oraz mediatora. Przypomina stronom, że mediator nie występuje jako prawnik dla żadnej ze stron i zachęca je do poszukania niezależnej porady prawnej. Zobowiązuje strony do pełnego ujawnienia swojej sytuacji finansowej, wyjaśnia, że mediacja nie kończy się podpisaniem wiążącej umowy a jedynie rozwiązaniem kwestii spornych, prowadzącym do spisania umowy po zakończeniu procesu mediacji oraz reguluje kwestię honorarium mediatora. W umowie zarówno mediator jak i obydwie strony zobowiązują się do zachowania tajemnicy, czyli niewyjawniania nikomu treści dyskusji, aczkolwiek, o ile zajdzie taka potrzeba, strony udzielają mediatorowi pozwolenia na komunikowanie się z ich prawnikami (lub innymi profesjonalistami, których opinia potrzebna jest do osiągnięcia konstruktywnych rozwiązań, jak np. rzeczoznawcami nieruchomości lub planów emerytalnych). Poza tym jednym wyjątkiem, w zdecydowanej większości przypadków treść dyskusji mediacyjnej nie może być ujawniona nawet przed sądem.

Czas trwania sesji mediacyjnych oraz ich ilość zależą między innymi od stopnia skomplikowania problemów, które należy rozwiązać, ilości kwestii spornych i poziomu antagonizmu między stronami. Znajomość prawa rodzinnego przez zainteresowanych upraszcza sprawę i przyspiesza osiągnięcie rozwiązań.

Z reguły w trakcie sesji obydwie strony i mediator rozmawiają w jednym pokoju, ale bywa, że ze względu na znaczny poziom konfliktu, a czasami wręcz agresji, małżonkowie muszą przebywać w osobnych pomieszczeniach. Mediator wówczas kursuje między nimi. Mediator powinien umieć załagodzić konflikty między stronami (niejednokrotnie nie rozmawiającymi ze sobą), stworzyć warunki, w których strony mogą ze sobą rozmawiać bez kłótni i ukierunkować ich wysiłki w stronę szukania konstruktywnych rozwiązań. Wielką korzyścią dla stron jest sytuacja, w której mediator potrafi udzielić informacji o obowiązującym w Ontario prawie rodzinnym.

Po zakończeniu mediacji, mediator sporządza dokument (memorandum of understanding), który wyszczególnia, jakie kwestie zostały rozwiązane i w jaki sposób. Nawet jeżeli małżonkowie nie osiągnęli porozumienia we wszystkich sprawach i jakaś kwestia musi zostać rozwiązana w przyszłości, bądź to przy ponownym użyciu mediacji, bądź to przy użyciu tradycyjnego procesu prawnego, prawie zawsze mediacja przybliża strony do celu, jakim jest ostateczne rozsupłanie zobowiązań wynikających z rozpadu związku i możliwość planowania przyszłości w oparciu o konkretne ustalenia z drugą osobą.

Memorandum of understanding stanowi podstawę do sporządzenia umowy separacyjnej. Jeżeli mediator jest prawnikiem, może on spisać całość umowy. Ze sporządzonym dokumentem każda ze stron powinna udać się do swojego prawnika w celu uzyskania niezależnej porady prawnej i podpisania umowy. Podobnie jak decyzja sądowa, umowa taka jest wiążąca dla stron i ściśle reguluje ich zobowiązania po separacji lub rozwodzie.

Porozumienie osiągnięte w procesie mediacji pozwala uniknąć stresu związanego z antagonizującymi negocjacjami między prawnikami lub postępowaniem sądowym, szybciej zakończyć bolesny i nieprzyjemny etap w życiu rozstających się osób i znacznie obniżyć koszty separacji. W sumie jest ono wielką wygraną dla stron i ich dzieci.

Rola mediatora.
  Mediacja to proces, a mediator odpowiedzialny jest za jego jakość. Podstawowym zadaniem każdego mediatora jest niesienie pomocy w osiągnięciu porozumienia.
Obowiązkiem mediatora jest również upewnienie się, że proces mediacji jest fair dla obu stron i że uczestnicy podejmują decyzje w oparciu o dogłębną znajomość okoliczności i swoich praw. Dlatego przy dyskutowaniu kwestii majątkowych mediator ma obowiązek upewnić się, że strony wymieniły wszystkie informacje o swoim stanie majątkowym. Z reguły strony wymieniają Finacial Statement pod przysięgą.
Mediatora obowiązuje absolutna bezstronność i zachowanie tajemnicy.

Zalety mediacji.
  Mediacja znakomicie obniża koszty rozwodu lub separacji. Strony z reguły dzielą się kosztami mediacji. Nie wymaga ona rozległej korespondencji między prawnikami, wypełniania wielu formularzy oraz składania w sądzie dokumentów i związanych z tym opłat. Eksperci, o ile są konieczni, mogą być opłacani przez obie strony. Nie ma też potrzeby płacenia prawnikom za występowanie w sądzie w kwestiach rozwiązanych przez mediacje.

W mediacji strony mogą spotykać się w wygodnych dla siebie terminach i kontrolować tempo załatwiania spraw. Dochodzą do własnych obustronnie satysfakcjonujących i niejednokrotnie bardzo twórczych rozwiązań. Badania socjologiczne wykazują, że ludzie częściej i chętniej trzymają się umów, które sami wynegocjowali niż decyzji narzuconych sądownie.
Mediacja odbywa się w cieniu prawa. Tradycyjny proces prawny lub sądowy są zawsze alternatywą, jeżeli jedna ze stron zgłasza nieuzasadnione roszczenia lub zajmuje pozycje niezgodne z obowiązującym prawem. Mediator-prawnik może pomóc stronom w osiągnięciu porozumienia, zgodnego z obowiązującym prawem.
W czasie mediacji strony same wybierają problemy, na których chcą się skoncentrować. Mogą negocjować sprawy nie znajdujące posłuchu na salach sądowych, ale bardzo istotne z ich punktu widzenia.

Mediacja jest znakomicie mniej stresująca od procesu sądowego i od negocjacji pomiędzy prawnikami stron. Jako terapeuta wiele razy widywałam tragiczne psychologicznie skutki utarczek sądowych. Stres dla obu stron był olbrzymi. Odbijał się on na dzieciach, nawet tych nie będących bezpośrednim przedmiotem sporów. Często udział prawników reprezentujących strony rozniecał poczucie wrogości pomiędzy stronami i nieodwracalnie unicestwiał jakiekolwiek szanse na to, że rozwodzący się będą mogli porozumieć się z sobą w przyszłości, co było szczególnie tragiczne w przypadku par posiadających dzieci. Z samej swojej natury mediacja unika koncentrowania się na winie, oskarżeniach, strachu i gniewie. Poszukuje rozwiązań i kompromisów możliwych do zaakceptowania przez obie strony. Jeżeli prawnicy reprezentują strony biorące udział w mediacji (co jest wskazane), to ich rola polega na udzielaniu stronom porad.

Mediacja zakończona porozumiem się satysfakcjonuje strony bardziej niż decyzje sądowe, jest efektem pracy i zaangażowania stron w poszukiwaniu wyjścia z trudnej sytuacji.
W przeciwieństwie do procesu sądowego, mediacja dostarcza szybkich rozwiązań. Rozwód i rozsupływanie zawiłych związków z byłym partnerem uważane są za jedne z najbardziej stresujących i tragicznych sytuacji w życiu człowieka. Rozsądni ludzie nie chcą ugrzęznąć na lata w bitwie o dzieci lub majątek. Mediacja potrafi skrócić proces rozsortowywania praw i zobowiązań z lat do miesięcy.

Mediacja redukuje konflikt a tym samym jest lepsza dla dzieci. Rozwód rodziców to zawsze trzęsienie ziemi w świecie ich dzieci. Nawet, jeżeli w przyszłości może się okazać, że rozstanie było konieczne i dało dzieciom szanse na rośnięcie w domu wolnym od konfliktów, sam moment separacji rodziców jest zawsze trudny. Badania psychologiczne wskazują, że sam fakt rozwodu nie musi mieć dramatycznego i długoterminowego wpływu na dzieci. To, co najbardziej wytrąca dzieci z równowagi, to przedłużający się i intensywny konflikt pomiędzy rodzicami. Mediacja pomaga uniknąć tego konfliktu i pozwala rodzicom koncentrować się na budowaniu swojej przyszłości.

Monika J. Curyk
Barrister & Solicitor
Notary Public
Tel. 289.232.6166
Mississauga, Ontario, Kanada
[ Wyślij Email ]
Uprzejmie informuję, że nie jestem w stanie udzielać porad prawnych w odpowiedzi na listy wysyłane do mnie pocztą elektroniczną.

Treść niniejszego artykułu w żadnym wypadku nie powinna być traktowane jako porada prawna. Celem artykułu jest wyłącznie udzielenie ogólnych informacji.


  Monika Curyk ukończyła studia prawnicze w Osgoode Hall Law School w Toronto i prowadzi praktykę prawną w Mississagua Ontario. Zajmuje się głównie prawem rodzinnym. Jej dewizą jest "minimum kosztów finansowych i emocjonalnych przy trwałych i sprawiedliwych warunkach porozumienia".
  Studia psychologiczne na Uniwersytecie Wrocławkim i University of Toronto, zakończone dwoma tytułami magisterskimi oraz doświadczenia nabyte w trakcie praktyki psychoterapeutycznej, dają jej szczególne predyspozycje do skutecznego rozwiązywania konfliktów i stwarzania sytuacji sprzyjających porozumieniu stron.
  W okolicznościach, w których osiągnięcie porozumienia nie jest możliwe, pomaga klientom w dochodzeniu ich praw na drodze sądowej.
  Monika Curyk występuje także jako mediator w sprawach rodzinnych, co pozwala stronom zmniejszyć koszty związane z separacją lub rozwodem, ograniczyć czas trwania sprawy oraz zminimalizować negatywne emocje.



[ Strona Głowna | Kancelarie | Artukuły | Porady On-line | Praca ]
[ o Adwokat.com | Reklama | Kontakt ]

Copyright © 1997-2009 ADWOKAT.COM
Internetowe Księgarnie


Wydawnictwa


Wasze Opinie