Strona Główna


zapomniałeś hasło?

Artykuły
Historia prawa
Prawo za granicą
Słowniki
Polecamy porady
Bilansowe obowiązki członka zarządu.

Członek zarządu spółki kapitałowej prócz licznych obowiązków przewidzianych w prawie handlowym, podatkowym oraz cywilnym, posiada prócz tego równie ważne obowiązki nałożone przez ustawę o rachunkowości. Co ważne naruszenie niektórych obowiązków bilansowych zagrożone jest sankcjami karno-skarbowymi.

Obowiązki bilansowe

Na gruncie ustawy o rachunkowości członek zarządu uznawany jest za kierownika jednostki. Kierownik jednostki ponosi odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości określonych ustawą, w tym z tytułu nadzoru, również w przypadku, gdy określone obowiązki w zakresie rachunkowości - z wyłączeniem odpowiedzialności za przeprowadzenie inwentaryzacji w formie spisu z natury - zostaną powierzone innej osobie za jej zgodą. Ewentualne przyjęcie odpowiedzialności przez inną osobę powinno być stwierdzone na piśmie. W przypadku gdy kierownikiem jednostki jest organ wieloosobowy, a nie została wskazana osoba odpowiedzialna, odpowiedzialność ponoszą wszyscy członkowie tego organu (art. 4 ustawy o rachunkowości).

Kierownik jednostki odpowiedzialny jest przede wszystkim za prowadzenie ksiąg rachunkowych. Natomiast w przypadku nieprowadzenia ksiąg rachunkowych w siedzibie spółki, kierownik jednostki obowiązany jest:
1. powiadomić właściwy urząd skarbowy o miejscu prowadzenia ksiąg w terminie
  15 dni od dnia wydania ksiąg poza siedzibą spółki,
2. zapewnić dostępność ksiąg rachunkowych do badania przez upoważnione
  organy kontroli zewnętrznej w siedzibie spółki (art. 11 ust. 4 ustawy o
  rachunkowości).

Innym bardzo ważnym obowiązkiem kierownika jednostki jest sporządzanie sprawozdania z działalności jednostki, które powinno obejmować istotne informacje o stanie majątkowym i sytuacji finansowej, w tym ocenę uzyskiwanych efektów oraz wskazanie czynników ryzyka i opis zagrożeń, a w szczególności informacje o:
1. zdarzeniach istotnie wpływających na działalność jednostki, jakie nastąpiły w
  roku obrotowym, a także po jego zakończeniu, do dnia zatwierdzenia
  sprawozdania finansowego,
2. przewidywanym rozwoju jednostki,
3. ważniejszych osiągnięciach w dziedzinie badań i rozwoju,
4. aktualnej i przewidywanej sytuacji finansowej,
5. nabyciu udziałów (akcji) własnych, a w szczególności celu ich nabycia, liczbie
  i wartości nominalnej, ze wskazaniem, jaką część kapitału zakładowego
  reprezentują, cenie nabycia oraz cenie sprzedaży tych udziałów (akcji) w
  przypadku ich zbycia,
6. posiadanych przez jednostkę oddziałach (zakładach),
7. instrumentach finansowych w zakresie:
   a. ryzyka: zmiany cen, kredytowego, istotnych zakłóceń przepływów środków
   pieniężnych oraz utraty płynności finansowej, na jakie narażona jest jednostka,
   b. przyjętych przez jednostkę celach i metodach zarządzania ryzykiem
   finansowym, łącznie z metodami zabezpieczenia istotnych rodzajów
   planowanych transakcji, dla których stosowana jest rachunkowość
   zabezpieczeń.

Sprawozdanie z działalności jednostki powinno również obejmować - o ile jest to istotne dla oceny sytuacji jednostki - wskaźniki finansowe i niefinansowe, łącznie z informacjami dotyczącymi zagadnień środowiska naturalnego i zatrudnienia, a także dodatkowe wyjaśnienia do kwot wykazanych w sprawozdaniu finansowym (art. 49 ustawy o rachunkowości).

Kierownik jednostki ma także obowiązek zapewnić sporządzenie rocznego sprawozdania finansowego nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego i przedstawić je właściwym organom, zgodnie z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, postanowieniami statutu lub umowy. W przypadku spółki z o.o. organem właściwym jest zgromadzenie wspólników, w spółce akcyjnej natomiast sprawozdanie zatwierdza walne zgromadzenie akcjonariuszy.

Kierownik jednostki podpisuje sprawozdanie finansowe, a jeżeli jednostką kieruje organ wieloosobowy - wszyscy członkowie tego organu. Osoba składająca podpis powinna przy nim zaznaczyć datę jego złożenia. Odmowa podpisu wymaga pisemnego uzasadnienia dołączonego do sprawozdania finansowego (art. 52 ustawy o rachunkowości).

Następnie kierownik jednostki składa w Krajowym Rejestrze Sądowym roczne sprawozdanie finansowe, opinię biegłego rewidenta, odpis uchwały bądź postanowienia organu zatwierdzającego o zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego i podziale zysku lub pokryciu straty oraz sprawozdanie z działalności - w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego (art. 69 ust. 1 ustawy o rachunkowości). W przypadku składania do Krajowego Rejestru Sądowego jedynie ww. dokumentów, należy użyć urzędowego formularza KRS-Z30. Natomiast w przypadku, gdy przedsiębiorca prócz złożenia sprawozdania finansowego składa również inne wnioski (np. o rejestrację zmiany zarządu, zmiany umowy spółki, sprzedaży udziałów, itp.), należy do formularza KRS-Z3 dołączyć formularz KRS-ZN. W pierwszej sytuacji przedsiębiorca obowiązany jest uiścić opłatę sądową w wysokości 40 zł, w drugim zaś 400 zł (art. 55 i 63 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). W obu przypadkach należy również ponieść opłatę za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym w wysokości 250 zł (§ 8 ust.1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie organizacji, sposobu wydawania i rozpowszechniania oraz podstawy ustalania ceny numerów Monitora Sądowego i Gospodarczego i wysokości opłat za zamieszczenie w nim ogłoszenia lub obwieszczenia).

Odpowiedzialność karno-skarbowa

Kodeks karny skarbowy penalizuje szereg czynów będących naruszeniem obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych, i tak karze grzywny do 240 stawek dziennych podlega ten, kto wbrew obowiązkowi:
• nie prowadzi księgi rachunkowej,
• prowadzi księgę nierzetelnie, tj. niezgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym,
• prowadzi księgę wadliwie, tj. niezgodnie z przepisami prawa,
• nie przechowuje księgi w miejscu wykonywania działalności lub w miejscu wskazanym przez podatnika jako jego siedziba, przedstawicielstwo lub oddział, a jeżeli prowadzenie księgi zostało zlecone biuru rachunkowemu lub innemu uprawnionemu podmiotowi - w miejscu określonym w umowie z biurem rachunkowym lub w miejscu wskazanym przez kierownika jednostki,
• nie zawiadamia w terminie właściwego organu o prowadzeniu księgi przez doradcę podatkowego, lub inny podmiot upoważniony do prowadzenia ksiąg w jego imieniu i na jego rzecz (art. 60 i 61 kodeksu karnego skarbowego).

Kodeks karny skarbowy przewiduje ponadto odpowiedzialność posiłkową spó?ki, w sytuacji wyrządzenia przestępstwa, bądź wykroczenia skarbowego przez jej zarządcę, pełnomocnika lub osobę działającą w jej imieniu. Zgodnie z art. 24 kodeksu karnego skarbowego za karę grzywny wymierzoną sprawcy przestępstwa skarbowego czyni się w całości albo w części odpowiedzialną posiłkowo osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, której odrębne przepisy przyznają zdolność prawną, jeżeli sprawcą czynu zabronionego jest zastępca tego podmiotu prowadzący jego sprawy jako pełnomocnik, zarządca, pracownik lub działający w jakimkolwiek innym charakterze, a zastępowany podmiot odniósł albo mógł odnieść z popełnionego przestępstwa skarbowego jakąkolwiek korzyść majątkową. Niezależnie od nałożenia odpowiedzialności posiłkowej sąd zobowiązuje podmiot, który uzyskał korzyść majątkow?, do jej zwrotu w całości albo w części na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego; nie dotyczy to korzyści majątkowej podlegającej zwrotowi na rzecz innego uprawnionego podmiotu. Wykroczeniami skarbowymi, które mogą się wiązać z pe?nieniem funkcji członka zarządu spółki kapitałowej są w szczególności ww. wykroczenia związane z naruszeniem obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Źródła:
art. 4, 11 ust. 4, 49, 52 ustawy o rachunkowości (Dz.U. z 2002 r., Nr 76, poz. 694, z późn. zm)
art. 24, 60, 61 ustawy kodeks karny skarbowy (Dz.U. z 2007 r., Nr 111, poz. 765, jt., z późn. zm.)
art. 55, 63 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2005 r., Nr 167, poz. 1398)
§ 8 ust.1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie organizacji, sposobu wydawania i rozpowszechniania oraz podstawy ustalania ceny numerów Monitora Sądowego i Gospodarczego i wysokości opłat za zamieszczenie w nim ogłoszenia lub obwieszczenia (Dz.U.z 1996 r., Nr 45, poz. 204, z pó?n. zm)

Michał Koralewski
Prawnik, w naszym serwisie udziela Porad On-Line.
Opublikowano 10-04-2010



[ Strona Głowna | Kancelarie | Artukuły | Porady On-line | Praca ]
[ o Adwokat.com | Reklama | Kontakt ]

Copyright © 1997-2009 ADWOKAT.COM
Internetowe Księgarnie


Wydawnictwa


Wasze Opinie