Strona Główna


zapomniałeś hasło?

Artykuły
Historia prawa
Prawo za granicą
Słowniki
Polecamy porady
Umowa pożyczki

Przez umowę pożyczki dający ją zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku. Biorący natomiast zobowiązuje się zwrócić tą samą ilość pieniędzy albo tą samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości (por.art.720 p1 kc).

W ujęciu Kodeksu Cywilnego pożyczka jest umową konsensualną gdyż dochodzi do skutku przez samo porozumienie stron. Pożyczka jest umową dwustronnie zobowiązującą, lecz nigdy wzajemną. Istotą pożyczki jest to, iż kwota pożyczona przez dłużnika musi zostać zwrócona (art.720 kc). Umowa pożyczki może być zawarta w dowolnej formie (ustnej, pisemnej, w formie aktu notarialnego, lub przez czynności konkludentne). Przedmiotem pożyczki mogą być z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie (por.art.358 p1 kc), tylko pieniądze polskie pozostające w obiegu, a także tzw. pieniądz bezgotówkowy, a więc jednostki pieniężne.

Umowa pożyczki może mieć charakter nieodpłatny (grzecznościowy) i wówczas zbliża się swym charakterem do użyczenia (por.art.710 kc). Wydanie przedmiotu pożyczki może nastąpić w bardzo różny sposób. Istotne znaczenie ma tylko to, żeby biorący pożyczkę uzyskał możność swobodnego dysponowania określoną sumą pieniężną.

Dający pożyczkę jest zobowiązany zawiadomić kontrahenta o wadach rzeczy najpóźniej w chwili ich wydania, bo tego wymagają zasady uczciwego obrotu. Forma zawiadomienia jest dowolna i zależna od formy zawarcia umowy. Jednakże brak w umowie określenia terminu zwrotu, oprocentowania, czy zabezpieczenia, nie czyni tej umowy nieważnej, ani też nie kwalifikuje jej do innego rodzaju umów cywilnoprawnych. Jeżeli wartość samej umowy przenosi pięćset złotych, umowa taka powinna być zawarta na piśmie. Forma pisemna umowy przewidziana jest przede wszystkim dla celów dowodowych (por.art.246 kpc).

Obowiązek zwrotu pożyczki nie stanowi ekwiwalentu jej dania. Stanowisko takie jest uzasadnione także wówczas, gdy dający pożyczkę zastrzegł wyraźnie w umowie odsetki, jako wynagrodzenie za korzystanie z kapitału. Nie mamy tu więc do czynienia ze świadczeniem wzajemnym biorącego pożyczkę. Roszczenie biorącego pożyczkę o jej wydanie przedawnia się z upływem sześciu miesięcy od chwili gdy przedmiot miał być wydany (art.722 kc).

Zastrzeganie w umowie pożyczki między osobami fizycznymi odsetek w wysokości nadmiernej, nie mającej uzasadnienia ani w wysokości inflacji, ani w zyskach osiąganych w ramach normalnej, rzetelnie prowadzonej działalności gospodarczej, może być sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Ocena zgodności takich umów z zasadami współżycia społecznego została pozostawiona sądom dokonującym jej na podstawie znajomości zjawisk ekonomicznych i społecznych wyprowadzonej z doświadczenia życiowego. Dług pieniężny pożyczkobiorcy jest długiem oddawczym zaś depozytariusza - odbiorczym.

Jeżeli termin zwrotu pożyczki nie jest oznaczony, dłużnik obowiązany jest zwrócić pożyczkę w ciągu sześciu tygodni po wypowiedzeniu przez dającego pożyczkę (art.723 kc). Wypowiedzenie umowy pożyczki jest jednostronnym oświadczeniem woli, z którego powinno wynikać, że wierzyciel w sposób stanowczy i bezwarunkowy żąda zwrotu pożyczki. Wskazanie w umowie konkretnego terminu zwrotu świadczenia nie jest konieczne, gdyż wynika już z samej treści tego artykułu. Forma wypowiedzenia jest obojętna. Jeżeli jednak umowa została sporządzona pisemnie to również odstąpienie od niej będzie wymagało zachowania tej formy.
Termin przedawnienia roszczenia o zwrot pożyczki wynosi lat dziesięć, a w przypadku gdy roszczenie to jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata (por.art.118 kc).


Materiały do artykulu zaczerpnięto z Komentarza do Kodeksu Cywilnego pod. Red. Gerarda Bieńka oraz Orzecznictwa Sądów Polskich.


Przemysław Gogojewicz
Prawnik
[ Wyślij Email ]

Opublikowano 12-20-2003



[ Strona Głowna | Kancelarie | Artukuły | Porady On-line | Praca ]
[ o Adwokat.com | Reklama | Kontakt ]

Copyright © 1997-2009 ADWOKAT.COM
Internetowe Księgarnie


Wydawnictwa


Wasze Opinie