Strona Główna


zapomniałeś hasło?

Artykuły
Historia prawa
Prawo za granicą
Słowniki
Polecamy porady
Współwłasność i jej rodzaje.

Własność tej samej rzeczy mogąca przysługiwać niepodzielnie kilku osobom nazywana jest współwłasnością. Z określenia powyższego wynika, że każdemu ze współuprawnionych przysługuje to samo prawo którego zakres może być tylko różny ze względu na sam sposób podziału wspólnego prawa czyli wielkości udziałów w nim.

Naturę prawa współwłasności określają trzy cechy:

1) jedność przedmiotu - polega na tym, że jest nim ta sama rzecz. Chodzi tutaj o rzecz konkretną (szafa, książka, żelazko) nie zaś o rzecz w sensie zbiorowym (przedsiebiorstwo).
Jednoscią podmiotu jest również mienie (jak np. spadek czy majątek wspólny małżonków).

2) wielość podmiotów - polega na tym, że wspólne prawo należy do kilku osób, a więc co najmniej dwóch. Chodzi tutaj o wspólne prawo, to samo prawo do rzeczy - czyli prawo jednorodne. Oznacza to również, że ta sama nieruchomość nie może być przedmiotem współwłasności i współużytkowania wieczystego.

3) niepodzielność wspólnego prawa - polega na tym, że każdy ze wspóluprawnionych ma prawo do całej rzeczy, a żaden nie ma prawa do jej wyodrebnionej części. Wspólność trwa dopóty, dopóki istnieje stosunek współwłasności. Współwłaściciele zatem mogą układać się między sobą co do sposobu korzystania i używania wspólnego prawa w granicach okreslonych niepodzielnoscią tego prawa. Mogą zatem kształtować swobodnie sposób wykonywania uprawnien zeń wynikających nie naruszając przy tym istoty współwłasności.

Współwłasność jest samodzielną instytucją prawną gdyż geneza jej pochodzenie bierze swój początek w prawie własności. Wzajemne stosunki między współwłaścicielami są stosunkami prawno-rzeczowymi. Wynikają z nich także stosunki o charakterze obligacyjnym. Przykładem może być korzystanie z rzeczy i zarządu wspólnym prawem. Jednakże są to rzeczy uboczne, nie wynikające z istoty współwłasności.
źródłem współwłasności może być czynność prawna (np. sprzedaż udziału przez właściciela całości), a że zdarzeń prawnych (np. otwarcie spadku, zawarcie małżeństwa lub jego ustanie).
źródłem współwłasności może być także zasiedzenie udziału we własności (orz. SN z 8 lipca 1969 r. III CZP 41/69, OSNCP 7-8/70,poz. 121) lub także ustawa (np. art. 193 kc).

Współwłasność ułamkowa polega na tym, że udział każdego współwłaściciela we wspólnym prawie jest określony kwotowo ułamkiem. Ułamek określa zakres uprawnien współwłaściciela w stosunkach zewnętrznych i wewnętrznych wobec innych współwłaścicieli. Wielkość udziaśów wynika z umowy, czynności prawnej jednostronnej (testament), zdarzeń prawnych (śmierć osoby - otwarcie spadku).

W ramach współwłasności ułamkowej występują:

- współwłasność przymusowa - której charakterystyczną cechą jest niedopuszczalność jej zniesienia dopóty, dopóki trwa stosunek prawny, z którym ta współwłasność jest związana.
Przykładem takiej współwłasności jest współwłasność w częściach ułamkowych gruntu oraz części budynku nie przeznaczonych do użytku właścicieli poszczególnych lokali. (Dz.U. z 2000 r. Nr.80 poz.903 z póz. zm.)

- współwłasność gruntowa - której charakterystyczną cechą jest ograniczenie współuprawnionych w zakresie zbywania udziałów i wyłączenie możliwości zniesienia współwłasności (ustawa z 29 czerwca o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych-Dz.U. Nr 28 ,poz. 169 z póz. zm).

Współwłasność lączna - może powstać tylko z określonych stosunków prawnych na podstawie przepisów regulujących te stosunki. Z istoty współwłasności łącznej wynika jej bezudziałowy charakter i dlatego współwłaściciel nie może rozporządzać swoim prawem dopóty, dopóki trwa współwłasność łączna.
W odróżnieniu od współwłasności w częściach ułamkowych, współwłasność łączna nie jest samoistnym stosunkiem prawnym, zawsze bowiem jest nierozerwalnie związana ze szczególnym podstawowym stosunkiem prawnym o charakterze osobistym, bez którego nie może ani powstać ani istnieć. Takim stosunkiem może być małżeństwo albo stosunek spółki cywilnej, jawnej lub komandytowej.


Materiały zaczerpnięto z Komentarza do Kodeksu Cywilnego pod redakcją Stanislawa Rudnickiego.


Przemysław Gogojewicz
Prawnik
[ Wyślij Email ]

Opublikowano 10-04-2003



[ Strona Głowna | Kancelarie | Artukuły | Porady On-line | Praca ]
[ o Adwokat.com | Reklama | Kontakt ]

Copyright © 1997-2009 ADWOKAT.COM
Internetowe Księgarnie


Wydawnictwa


Wasze Opinie